EliteBook یا ProBook؟ مقایسه دو سری تجاری محبوب HP

اگر دنبال لپتاپ استوک HP هستی، دیر یا زود به این دو اسم میرسی: الیتبوک و پروبوک. هر دو سری تجاری اچپیاند، هر دو برای کار ساخته شدهاند و هر دو در بازار استوک ایران فراواناند؛ ولی قیمتشان گاهی به اندازه یک لپتاپ دیگر با هم فرق دارد. سؤال این است که این اختلاف قیمت از کجا میآید و آیا ارزشش را دارد؟ تفاوت EliteBook و ProBook را که بشناسی، دیگر موقع خرید گیج نمیشوی؛ میدانی برای چه چیزی پول میدهی و کجاها میشود پول را نگه داشت. من در فروشگاه هر هفته هر دو سری را دست مشتری میدهم و میبینم کدامشان برای چه کسی مناسبتر است؛ این مقاله همان چیزهایی است که موقع خرید کنار مشتری میگویم.
الیتبوک و پروبوک دقیقاً کجا ایستادهاند؟
اچپی لپتاپهای تجاریاش را در سه رده میسازد. پایینترین رده پروبوک است؛ لپتاپ تجاری اقتصادی برای شرکتهایی که میخواهند برای همه کارمندانشان دستگاه بخرند، بدون اینکه برای هر دستگاه هزینه زیادی بدهند. رده بالاتر الیتبوک است؛ پرچمدار تجاری اچپی، برای مدیرها و کسانی که دستگاهشان باید هم شیک باشد هم مقاوم. بالاتر از هر دو هم زدبوک است که ورکاستیشن است و برای کار سنگین گرافیکی و مهندسی ساخته شده؛ اگر کارت رندر و طراحی سنگین است، مقاله «راهنمای خرید لپتاپ استوک HP؛ ZBook، EliteBook یا ProBook؟» هر سه خانواده را کنار هم گذاشته است. پس پروبوک و الیتبوک در اصل برای یک کار ساخته شدهاند، فقط مخاطبشان فرق میکند: پروبوک برای خرید عمده سازمانی، الیتبوک برای کسی که دستگاهش هر روز همراهش است و باید حس خوبی بدهد.
این تفاوت رده، روی همه چیز اثر میگذارد: جنس بدنه، صفحهنمایش، کیبورد، بلندگو، وبکم و حتی تستهای مقاومتی که دستگاه قبل از عرضه پاس میکند. الیتبوکها معمولاً تست نظامی MIL-STD را میگذرانند؛ یعنی در برابر ضربه، لرزش و تغییر دما مقاومترند. پروبوکها هم بدنه محکمی دارند، ولی این تستها روی همه مدلهایشان انجام نمیشود. در بازار استوک این نکته مهم است؛ چون دستگاهی که سه چهار سال در یک شرکت کار کرده، اگر بدنهاش محکمتر باشد، معمولاً سالمتر مانده است.
بدنه و کیفیت ساخت؛ جایی که تفاوت را با دست حس میکنی
اولین چیزی که وقتی الیتبوک و پروبوک را کنار هم میگذاری متوجه میشوی، بدنه است. الیتبوکها بدنه آلومینیومی یکپارچه دارند؛ سرد، محکم و سبک. وقتی دستگاه را از یک گوشه بلند میکنی، خم نمیشود و صدای جیرجیر نمیدهد. پروبوکها معمولاً ترکیبیاند؛ بعضی مدلها بدنه فلزی دارند و بعضی قسمتهایی از پلاستیک مقاوم. مدلهای جدید پروبوک، مخصوصاً سری ۴۴۰ و ۴۵۰، بدنهشان خیلی بهتر از نسلهای قدیمی شده، ولی هنوز به حس یکپارچگی الیتبوک نمیرسند.
وزن هم معمولاً به نفع الیتبوک است. یک الیتبوک ۱۴ اینچی معمولاً حدود یک و نیم کیلوگرم وزن دارد؛ پروبوک همسایز معمولاً دویست سیصد گرم سنگینتر است. این اختلاف در کیف و روی شانه، بعد از یک روز کاری کامل، حس میشود. اگر لپتاپ را هر روز با خودت میبری، وزن یکی از همان چیزهایی است که بعد از یک ماه، ارزش پول اضافهاش را نشان میدهد.
صفحهنمایش و کیبورد؛ دو چیزی که هر روز با آنها سر و کار داری
صفحهنمایش الیتبوکها معمولاً یک سر و گردن بالاتر است. بیشترشان پنل IPS با روشنایی بالاتر دارند و بعضی مدلها صفحه با روکش ضد انعکاس و قابلیت Sure View دارند؛ یعنی با یک دکمه میتوانی زاویه دید صفحه را کم کنی تا کسی از کنارت متن صفحه را نبیند. برای کسی که در فضای عمومی کار میکند یا با اطلاعات حساس سر و کار دارد، این قابلیت واقعاً به درد میخورد. پروبوکها هم در مدلهای جدید پنل IPS دارند، ولی روشنایی و دقت رنگشان معمولاً یک پله پایینتر است؛ در نور زیاد، تفاوت را میبینی.
کیبورد هر دو سری خوب است، ولی کیبورد الیتبوک حس بهتری دارد؛ کلیدها عمق مناسبتری دارند و صدای تایپشان کمتر است. نور پسزمینه کیبورد در هر دو سری وجود دارد، ولی در پروبوکهای قدیمیتر گاهی باید دقت کنی؛ بعضی مدلهای ارزان پروبوک کیبورد بدون نور دارند و موقع خرید استوک باید حتماً این را چک کنی. تاچپد الیتبوک هم بزرگتر و دقیقتر است و دکمههای فیزیکی مخصوص اشارهگر را دارد؛ اگر با تاچپد زیاد کار میکنی، تفاوت را حس میکنی.
وبکم و امنیت؛ تفاوتهای کوچک ولی مهم
در الیتبوکها وبکم معمولاً با شاتر فیزیکی همراه است؛ یعنی یک زبانه کوچک روی لنز هست که میتوانی آن را ببندی و مطمئن باشی کسی تصویری نمیگیرد. حسگر اثر انگشت هم در بیشتر الیتبوکها استاندارد است، در حالی که در پروبوکها گاهی فقط در مدلهای بالاتر دیده میشود. اگر امنیت برایت مهم است، اینها را موقع خرید استوک چک کن؛ چون در مدلهای استوک، بودن یا نبودن حسگر اثر انگشت به کانفیگ اولیه دستگاه بستگی دارد و همه دستگاهها آن را ندارند.
مشخصات فنی؛ درونشان چقدر فرق دارد؟
اینجا خبر خوب برای خریداران پروبوک است: از نظر پردازنده، رم و حافظه، این دو سری در نسلهای مشابه تقریباً یکساناند. هر دو با پردازندههای Core i5 و i7 نسلهای مختلف عرضه شدهاند و هر دو معمولاً رم DDR4 دارند که قابل ارتقاست. یعنی اگر یک پروبوک نسل ۸ با پردازنده i5 بخری و یک الیتبوک نسل ۸ با همان پردازنده، در باز کردن برنامهها، وبگردی و کارهای اداری تقریباً هیچ تفاوتی حس نمیکنی.
تفاوت فنی بیشتر در جزئیات است. الیتبوکها معمولاً پورتهای بیشتری دارند؛ مثلاً پورت Thunderbolt در مدلهای بالاتر، خروجیهای تصویر بیشتر و گاهی پورت شبکه گیگابیت با سرعت بالاتر. پروبوکها پورتهای اصلی را دارند؛ USB، HDMI و شبکه، ولی Thunderbolt معمولاً ندارند. اگر دستگاه را به داک متصل میکنی یا دو مانیتور بیرونی میخواهی، این نکته را قبل از خرید بررسی کن. از نظر ارتقا هم هر دو سری معمولاً رم و SSD قابل تعویض دارند؛ ولی الیتبوکهای خیلی باریک، مخصوصاً مدلهای ۱۳ اینچی، گاهی رم لحیمشده دارند و قابل ارتقا نیستند. موقع خرید استوک، حتماً بپرس رم دستگاه قابل ارتقاست یا نه؛ این یکی از همان چیزهایی است که بعد از خرید، دیگر نمیشود درستش کرد.
باتری هم نکته مهمی است. هر دو سری باتری قابل تعویض ندارند؛ باتری داخلی است. ولی الیتبوکها معمولاً مدیریت مصرف بهتری دارند و با یک بار شارژ کمی بیشتر دوام میآورند. موقع خرید استوک، سلامت باتری را حتماً تست کن؛ روش کامل تست را در مقاله «چطور سلامت باتری لپتاپ استوک را قبل از خرید تست کنیم؟» قدمبهقدم گفتهایم. خلاصهاش این است که ظرفیت واقعی باتری باید حداقل ۷۰ درصد ظرفیت طراحیشده باشد؛ کمتر از آن یعنی باتری فرسوده و نیاز به تعویض دارد.
قیمت در بازار استوک؛ اختلاف چقدر است؟
در بازار استوک، الیتبوک همرده معمولاً بین یکچهارم تا یکسوم گرانتر از پروبوک است. مثلاً اگر پروبوکی با مشخصات مشخص را با مبلغی بخری، الیتبوک همنسل و هممشخصات معمولاً چیزی حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد بالاتر قیمت میخورد. این اختلاف در مدلهای قدیمیتر کمتر میشود و در مدلهای جدیدتر بیشتر؛ چون بدنه آلومینیومی و صفحه بهتر الیتبوک در نسلهای جدید، تفاوت محسوستری دارد.
سؤال اصلی این است: این اختلاف قیمت ارزش دارد یا نه؟ جوابش به کارت بستگی دارد. اگر لپتاپ بیشتر روی میز است و جابهجا نمیشود، پروبوک همان کار را میکند و پول اضافهاش را میتوانی برای رم بیشتر یا SSD بزرگتر بگذاری. ولی اگر لپتاپ هر روز در کیفت است، در جلسه و کافه و قطار بازش میکنی و صفحهاش را مدام نگاه میکنی، الیتبوک همان پول اضافه را با بدنه سبکتر، صفحه بهتر و کیبورد راحتتر برمیگرداند.
کدام را برای چه کاری بخریم؟
به زبان ساده، اینطور انتخاب کن:
- کار اداری و دانشجویی: پروبوک کافی است؛ پردازنده و رم یکسان است و پول اضافه را نگه دار.
- حمل روزانه و کار در بیرون: الیتبوک؛ وزن کمتر و بدنه مقاومتر، بعد از چند ماه خودش را نشان میدهد.
- کار با اطلاعات حساس یا تماس تصویری زیاد: الیتبوک؛ شاتر وبکم، حسگر اثر انگشت و صفحه Sure View به دردت میخورد.
- بودجه محدود و نیاز به رم و حافظه بیشتر: پروبوک با ارتقای رم و SSD؛ همان پول را بگذار برای قطعات.
- مدیر یا کسی که دستگاهش باید شیک باشد: الیتبوک؛ ظاهر و حس دستگاه جزو کارش است.
- کار سنگین گرافیکی و رندر: هیچکدام؛ سراغ زدبوک برو که ورکاستیشن واقعی است.
موقع خرید استوک هر دو سری به چه چیزی دقت کنیم؟
هر دو سری دستگاههای تجاریاند و معمولاً چند سال در شرکتها کار کردهاند؛ پس قبل از خرید، چند نکته را برای هر دو چک کن. اول بدنه را کامل نگاه کن؛ ضربههای گوشه و لولای شل، نشانه افتادن یا استفاده خشن است. لولاها را باز و بسته کن؛ باید نرم حرکت کنند و در هیچ زاویهای لق نزنند. بعد همه کلیدها را تست کن؛ در دستگاههای استوک، کلید خراب کم نیست و تعویض کیبورد هزینه و دردسر دارد. پورتها را یکییکی با کابل تست کن؛ پورت USB خراب گاهی فقط با وصل کردن مشخص میشود. صفحه را روی پسزمینه سفید و سیاه نگاه کن؛ پیکسل سوخته و لکههای روشن در صفحههای استوک دیده میشود. درباره تست کامل، مقاله «نکات مهم در انتخاب لپتاپ استوک» چکلیست کاملی دارد که قبل از خرید بخوان.
مدل و نسل را هم دقیق بپرس. هر دو خانواده مدلهای زیادی دارند؛ الیتبوک ۸۴۰ و ۸۵۰ از محبوبترینها هستند و پروبوک ۴۴۰ و ۴۵۰ پرتعدادترینها. نسل دستگاه را از روی پردازنده بفهم؛ مثلاً پردازنده i5-8250U یعنی نسل هشتم. دستگاهی که نسلش خیلی قدیمی باشد، حتی اگر تمیز باشد، برای نرمافزارهای جدید کند میشود. مدلهای موجود هر دو سری را میتوانی در دسته لپتاپهای استوک HP ببینی و مشخصاتشان را کنار هم بگذاری.
جمعبندی
الیتبوک و پروبوک دو برادرند؛ یکی بزرگتر و شیکتر، یکی اقتصادیتر و سادهتر. موتورشان در نسلهای مشابه یکی است، ولی بدنه، صفحه، کیبورد و امکانات جانبی الیتبوک یک پله بالاتر است و همین اختلاف، قیمتش را ۲۵ تا ۳۵ درصد بالاتر میبرد. اگر لپتاپت هر روز همسفرت است و صفحه و کیبورد برایت مهم است، الیتبوک ارزش پول اضافه را دارد؛ اگر بیشتر روی میز کار میکند و میخواهی با همان بودجه رم و حافظه بیشتری بگیری، پروبوک انتخاب عاقلانهتری است. هر کدام را که انتخاب کردی، قبل از خرید حتماً دستگاه را کامل تست کن و از فروشندهای بخر که مهلت تست بدهد. نگاهی به لیست موجودی زنده متدرسیستم بینداز؛ مدلهای هر دو سری آنجاست و میتوانی مشخصات و قیمتشان را کنار هم مقایسه کنی. یادت باشد روی همه محصولات ما ۷ روز مهلت تست است؛ پس دستگاه را در کار واقعی خودت امتحان کن، نه فقط چند دقیقه در فروشگاه.